БЫЗАВАЯ
Матэрыял з Вікіпедыі - вольнай энцыклапедыі
БЫЗАВАЯ - палеалітычная стаянка старажытнага чалавека на тэрыторыі Рэспублікі Комі, на сярэдняй Пячоры (64° з.ш.), поруч вёскі Бызавая (Муніцыпальны раён "Пячора"). Адкрыта ў 1962 годзе Е.М. Цімафеевым.
Па іншых дадзеных - В.І. Чалышавым у 1957 годзе[1]. Даследавана ў 1963-1968 гадах В.І. Каніўцам і Б.М. Гусліцэрам, у 1983-1992 гадах П.Ю. Паўлавым.
У 1997 годзе з вывучэння Бызавой пачалося ажыццяўленне буйнага расійска-нарвежскага праекта "Пячора", прысвечанага праблемам першапачатковага засялення чалавекам Крайняй Поўначы.
З 2007 года вывучаецца расійска-французскай экспедыцыяй. Даследавана 550 кв. метраў культурнага пласта помніка. Хутчэй ўсяго, вялікая частка помніка даўно знішчана бакавой эрозіяй Пячоры[2].
Для каменнага інвентара помніка характэрны плоскія нуклеусы, канцавыя скрабкі, прамыя і канвергентныя скрэблы, нажы, чоперы, лістападобныя двухбакова апрацаваныя наканечнікі.
Усяго выяўлена 313 каменных артэфактаў (у тым ліку 11 каменных ядрышчаў, выкарыстоўваных для скола нарыхтовак).
Фауна: мамант (97,6% ад вызначаных костак), шарсцісты насарог, паўночны алень, конь, аўцабык, воўк, мядзведзь, палярная ліса, лемінг.
Усяго - чатыры тысячы костак жывёл. Выкапнёвых рэштак старажытных людзей пакуль не выяўлена.
Радыёвугляродныя даты помніка - 29[3]-31 тыс. гадоў. Сярэдняўзважаная адзнака люмінісцэнтнага аналізу мінеральных адкладаў дае датоўку ў 32 тысячы гадоў.
Ідэнтыфікацыя аўтарамі каменных прылад Бызавой як прылад культуры Мусцьце, дазволіла ім выказаць здагадку, што тут жылі неандэртальцы.
Нататкі
1. Бызовая
2. Человек на Севере в эпоху палеолита
3. Павлов П. А. Палеолит северо-востока Европы. Автореф. дисс. … д. и. н. СПб.: ИИМК, 2009, стр. 13
Спасылкі
• На Урале найдена самая северная стоянка среднего палеолита
• Идентифицировано одно из последних убежищ неандертальцев на Северном Урале
Крыніца: http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D1%8B%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F